Czy powinno się tworzyć strony internetowe, które zachwycą użytkowników oprawą graficzną, ale swoją nawigacją sprawiają, że pogubią się oni już po kilku kliknięciach?
W 1943 roku amerykański psycholog Abraham Maslow przedstawił po raz pierwszy swoją teorię hierarchii potrzeb ludzkich. Teorię, którą dziś dobrze znamy jako „piramidę Maslowa”. Głosi ona, że ludzkie potrzeby są zaspokajane w określonej kolejności – od najbardziej podstawowych aż po te najwyższe, które aktywizują się dopiero po zaspokojeniu potrzeb niższych rzędów.
W skrócie - Maslow uważał, że kiedy ktoś jest głodny, czy też czuje, że jego życie lub zdrowie znajduje się w zagrożeniu, nie będzie myślał o zaspokajaniu takich potrzeb jak potrzeba uznania czy czy też potrzeba samorealizacji. Dopiero gdy spełni potrzeby fizjologiczne oraz potrzeby bezpieczeństwa, będzie mógł zając się realizacją potrzeb wyższych rzędów.
Do dziś koncepcja Maslowa znalazła zastosowanie w takich dziedzinach życia jak m.in. edukacja, sposoby motywacji oraz marketing. Teraz okazuje się, że jest również bardzo pomocna przy projektowaniu stron WWW.
Smashing Magazine opublikował artykuł Stevena Bradley’a, który odnosi teorię hierarchii potrzeb ludzkich Maslowa do sposobu projektowania serwisów internetowych. Idąc śladami Maslowa Bradely pokazuje graficzny model tej hierarchii, czyli piramidę potrzeb dla projektowania stron WWW.
(ilustracja: http://www.smashingmagazine.com/)
Idąc po kolei od dołu, czyli od potrzeb najbardziej podstawowych do tych najwyższych, na piramidzie znajdują się: funkcjonowanie, niezawodność, użyteczność (usability), możliwości oraz innowacyjność. Przyjrzyjmy im się bliżej.
Funkcjonowanie
Każdy projekt musi przede wszystkim wykonywać swoje podstawowe zadania, czyli funkcjonować. Tak jak telefon komórkowy musi pozwalać na wykonywanie i odbieranie połączeń telefonicznych, informować o nadchodzącym połączeniu, wysyłać SMS-y, tak strona internetowa zawsze musi posiadać możliwość oglądania jej w przeglądarce internetowej, nawigowania po niej i klikania w aktywne linki. Dopiero spełnienie tej potrzeby pozwala nam na przejście na wyższy poziom hierarchii.
Niezawodność
Kolejną potrzebą jaka powinna być zaspokojona jest potrzeba niezawodności. Tak jak w przypadku telefonu, samochodu, czy jakiekolwiek innego urządzenia, użytkownik chce mieć pewność, że zadziała ono tak samo za każdym razem, kiedy zechce go użyć. To samo tyczy się stron WWW. Muszą być niezawodne i stabilne.
Użyteczność
Inaczej usability, czyli ergonomia zaprojektowanej strony – to czy jej nawigacja jest intuicyjna, czy łatwo odnaleźć na niej interesujące informacje. W skrócie – czy jest łatwa i wygodna w obsłudze.
Możliwości
Kiedy spełnimy już 3 pierwsze, podstawowe potrzeby, możemy wejść na poziom możliwości, czyli elementów, które nie są już niezbędnym minimum, aby nasz projekt był w ogóle udany. Są do dodatkowe funkcjonalności. Tak jak np. telefony komórkowe mają możliwość robienia zdjęć lub odtwarzania muzyki, tak nasz serwis możemy wzbogacić w ponadstandardowe możliwości. Są to np. zaawansowane opcje wyszukiwania lub dodatkowe aplikacje, widgety itp.
Innowacyjność
To potrzeba najwyższego rzędu. Coś, co sprawi, że nasz projekt będzie jedyny w swoim rodzaju. Coś, co wyróżni go z pośród wielu innych. Może to być np. wyjątkowe opracowanie graficzne lub też jakaś szczególna funkcjonalność. Tu właśnie jest miejsce na naszą kreatywność.
O ile piramida Maslowa często poddawana była krytyce (np. dlatego, że zaprzecza ona istnieniu altruizmu), o tyle jej adaptacja na potrzeby projektowania stron WWW (i projektowania w ogóle) budzi chyba mniej kontrowersji.
Oczywiście można powiedzieć, że woli się projekty zachwycające oprawą graficzną i mające pewne niedoskonałości, niż te perfekcyjnie wykonane, ale w ogólnym wyrazie nijakie. Jednak, kiedy się dobrze zastanowić, czy projekt, który przejdzie po kolei przez całą piramidę i dotrze na jej szczyt, nie pomijając po drodze żadnych poziomów nie okazuje się być projektem idealnym? Chyba tak. A do ideałów powinniśmy dążyć.
